Jezelf zijn vraagt meer dan je denkt. Ontdek wat Ayurveda zegt over thuiskomen in jezelf en hoe persoonlijk leiderschap daarmee begint.
“Thuiskomen in jezelf.” Ik hoor het mezelf zeggen. Ik lees het bij anderen. En eerlijk gezegd vind ik het altijd een beetje groot klinken. Vaag ook. Een van die uitdrukkingen die iedereen gebruikt zonder dat er altijd iets concreets achter zit.
En toch weet ik precies wat het betekent. Niet als concept, maar als gevoel. Het moment waarop je merkt dat je al een tijdje ergens in meegaat wat eigenlijk niet bij je past. Dat je ja zegt terwijl je nee voelt. Dat je doet wat gevraagd wordt, levert wat verwacht wordt, aanwezig bent waar je aanwezig hoort te zijn. Tot je op een ochtend wakker wordt en denkt: wanneer ben ik hier eigenlijk mee begonnen?
Dat is het tegenovergestelde van jezelf zijn. En het herkennen ervan is het begin van de weg terug.
Svastha: jezelf zijn als vertrekpunt in de Ayurveda
In de Ayurveda bestaat het woord svastha. Het betekent letterlijk: gevestigd in jezelf. Gezondheid wordt in de Ayurveda niet gedefinieerd als de afwezigheid van ziekte, maar als de toestand waarin je volledig in jezelf gegrond bent, in lichaam, geest en bewustzijn.
Svastha is niet iets wat je bereikt. Het is wie je van nature bent, als de ruis wegvalt. Als je niet langer hoeft te presteren, aan te passen of te bewijzen.
Jezelf zijn is in de Ayurvedische visie dus geen doel. Het is een terugkeer naar je eigen natuur. En die natuur, je constitutie, je dosha, je diepste ritme, is er altijd al. Je hoeft het niet te creëren. Je hoeft het alleen maar weer te herkennen.
Waarom jezelf zijn soms zo moeilijk is
Het ligt zelden aan onwil. Bijna altijd ligt het aan lagen. Lagen van verwachting, aanpassing, gewoonte. Dingen die je zo lang hebt gedaan dat je bent vergeten dat je er ooit voor gekozen hebt. Of dat je er helemaal niet voor hebt gekozen, maar dat ze er gewoon in slopen.
Een patroon dat ik veel herken, bij anderen en bij mezelf: doorgaan ondanks signalen. Het lijf dat iets zegt. De energie die wegloopt op bepaalde plekken of bij bepaalde mensen. Het gevoel van weerstand dat je steeds sneller wegdrukt. Je went eraan om door te gaan. Het wordt de norm.
Maar het lichaam vergeet niets. En op een gegeven moment wordt het fluisteren harder. Niet als straf, maar als kompas.
Wat helpt is niet meer doen, maar minder. Minder ruis, minder verplichtingen die niet van jou zijn, minder aanwezig zijn op plekken die niets teruggeven.
Lees ook over bewust prikkels verminderen: Prikkels verminderen: wat Pratyahara je leert over loslaten
Thuiskomen in jezelf is een proces, geen moment
Ik zou willen dat het anders was. Dat er een dag is waarop het klikt en alles op zijn plek valt. Maar zo werkt het niet.
Jezelf zijn is iets wat je steeds opnieuw kiest. Laagje voor laagje. Je ontdekt wat van jou is en wat je ooit van iemand anders hebt overgenomen. Wat jij wilt en wat je dacht te moeten willen. Welke verwachtingen echt van jou zijn en welke je al zo lang draagt dat je ze als de jouwe bent gaan beschouwen.
Dat afpellen vraagt tijd. En ruimte. En de bereidheid om eerlijk te kijken, ook naar de plekken die ongemakkelijk zijn.
Het vraagt ook iets concreets: keuzes maken. Niet de keuzes die het makkelijkst zijn voor de ander, maar de keuzes die het beste zijn voor jou. Dat voelt in het begin soms onwennig. Bijna onaardig. Maar persoonlijk leiderschap betekent ook dat jij niet verantwoordelijk bent voor hoe een ander omgaat met jouw grens.
Nee zeggen als daad van zelfrespect
Er is een misverstand over nee zeggen. Dat het afwijzing is. Dat het betekent dat je niet geeft om de ander.
Maar nee zeggen tegen wat niet bij je past is ja zeggen tegen jezelf. En dat is niet egoïstisch, het is noodzakelijk. Want als je jezelf structureel wegcijfert voor de verwachtingen van anderen, raakt er iets uitgeput. Niet alleen je energie. Ook je gevoel voor wie je bent en wat je wilt.
In de Ayurveda noemen we dit een verstoring van Ojas, de vitale levensenergie die je diepste reserves voedt. Ojas raakt uitgeput door chronische overbelasting, door altijd geven zonder te ontvangen, door leven in een ritme dat niet het jouwe is.
Jezelf zijn begint dus ook bij de kleine nee’s. De afspraak die je niet maakt. De verwachting waaraan je bewust niet voldoet. Het moment waarop je kiest voor rust in plaats van beschikbaarheid.
Persoonlijk leiderschap en jezelf zijn
Persoonlijk leiderschap gaat voor mij niet over ambitie of prestaties. Het gaat over het vermogen om te kiezen vanuit jezelf, ook als dat ongemakkelijk is. Ook als de ander het er niet mee eens is. Ook als het betekent dat je een patroon doorbreekt dat je al jaren volgt.
Dat vraagt zelfinzicht. Weten wie je bent, wat je nodig hebt, wat je energie geeft en wat het kost. Weten waar je grenzen liggen, niet als muur, maar als kompas.
En het vraagt oefening. Jezelf zijn is geen eindbestemming. Het is een richting die je steeds opnieuw kiest, een beetje bewuster, een beetje dichter bij jezelf dan de keer ervoor.
“Jezelf zijn is geen prestatie. Het is een terugkeer naar wat er altijd al was.”
Sandy
Herken jij het gevoel van jezelf kwijt zijn? Weet je niet meer precies waar jij ophoudt en de verwachting van een ander begint?
In mijn coachingstrajecten werk ik altijd vanuit wie jij bent, met je lijf, je hoofd en wat er echt speelt. Lees hier meer over mijn coachingstrajecten.
Concreet, praktisch en altijd op maat. Zodat je weer keuzes kunt maken die bij je passen, meer rust ervaart en weet wat jij nodig hebt.
Twijfel je of dit iets voor je is en of ik de juiste persoon voor je ben? Plan hier een kennismakingsgesprek, vrijblijvend, en precies lang genoeg.
🌿 Leef in het ritme van jouw natuur!
Liefs,
Sandy
Veelgestelde vragen over jezelf zijn
Wat betekent “thuiskomen in jezelf”?
Het betekent terugkeren naar je eigen natuur: weten wat je voelt, wat je wilt en wat bij je past, los van verwachtingen van anderen. In de Ayurveda heet dit svastha: gevestigd zijn in jezelf.
Hoe weet ik of ik mezelf ben kwijtgeraakt?
Signalen zijn: chronische vermoeidheid zonder duidelijke oorzaak, moeite met keuzes maken, altijd rekening houden met anderen ten koste van jezelf, of het gevoel dat je doet wat verwacht wordt in plaats van wat je wilt.
Wat heeft Ayurveda te maken met jezelf zijn?
Ayurveda gaat uit van jouw unieke constitutie (dosha) als vertrekpunt voor gezondheid en keuzes. Jezelf zijn betekent leven in overeenstemming met die natuur, in ritme, voeding, beweging en relaties.
Is nee zeggen noodzakelijk om jezelf te zijn?
Ja. Nee zeggen tegen wat niet bij je past is een vorm van zelfrespect. Je bent niet verantwoordelijk voor hoe een ander omgaat met jouw grens.
Hoe begin ik met jezelf zijn als ik dat lang niet heb gedaan?
Begin klein. Merk op waar je energie weglekt. Maak één keuze per dag vanuit wat jij nodig hebt, hoe klein ook. Het is een proces van laagje voor laagje, niet van alles tegelijk.
